Home / Giáo dục / Phân tích câu “Kim vàng ai nữ uốn câu Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời”

Phân tích câu “Kim vàng ai nữ uốn câu Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời”

Đề bài: Em hãy phân tích câu ca dao sau:

Kim vàng ai nỡ uốn câu.

Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời.”

Bài làm

Có câu: “Phong ba bão táp không bằng ngữ pháp Việt Nam”. Ai từng được nghe, được dạy về ca dao, tục ngữ dân gian Việt Nam sẽ hiểu câu nói đó quả không sai chút nào. Trong số những câu ca dao, tục ngữ mà tôi biết, có lẽ câu ca dao sau khiến tôi ấn tượng hơn cả:

“Kim vàng ai nỡ uốn câu.

Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời.”

Câu ca dao trên khẳng định vai trò của ngôn ngữ trong đời sống. Kim vàng ý chỉ vàng bac, kim ngân, châu báu rất chân quý, giá trị cao. Vì kim vàng rất quý giá nên người ta không nỡ mang đi “uốn câu”, tức là uốn thành móc câu để treo đồ vật hoặc sử dụng cho việc móc mồi câu cá. Tương tự như vậy, không ai nỡ nói nặng lời với những “người khôn” cả. Người khôn ở đây chỉ những người biết ăn nói đúng mực, dễ nghe, thuận lòng người. Bài ca dao như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng, khi giao tiếp chúng ta cần có thái độ lịch sự, nhã nhặn, tôn trọng người khác; cần suy nghĩ, lựa chọn ngôn ngữ cẩn thận trước khi nói.

Giao tiếp lịch sự, nhã nhặn là một trong những yếu tố trở thành người khôn ngoan, cũng là thước đo chuẩn mực nhân cách con người. Không có người khôn ngoan nào lại là kẻ nói năng lươn lẹo, tục tĩu, xỏ xiên người khác. Cũng không có người khôn ngoan nào lại chuyên phê phán, mắng chửi, trù dập mọi người. Người khôn ngoan phải nhẹ nhàng mà sắc sảo trong từng câu nói. Chẳng hạn như Bà chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương từng nói trong bài thơ “Lấy chồng chung”:

Xem thêm:  Bình luận câu tục ngữ “Đói cho sạch, rách cho thơm”

“Chém cha cái kiếp lấy chồng chung

Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng"?

Người khôn ngoan luôn có thái độ tôn trọng với đối tượng trong giao tiếp.
Trong cuộc sống, không ai nỡ tàn nhẫn, thô bạo với người khôn ngoan cả. Ai có thể không yêu cô bé, cậu bé luôn lễ phép chao hỏi ông bà, cha mẹ mỗi khi đi học về? Bà mẹ nào nỡ mắng nhiếc đứa con vừa khen mình nấu ăn ngon?

em hay phan tich cau ca dao kim vang ai no uon cau nguoi khon ai no noi nhau nang loi - Phân tích câu "Kim vàng ai nữ uốn câu Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời"
Phân tích câu "Kim vàng ai nữ uốn câu Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời"

Những câu ca dao như

“Hoa thơm ai nỡ bỏ rơi

Người khôn ai nỡ nặng lời với nhau.”

“Chim khôn hót tiếng rảnh rang

Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.”

cũng có ý nghĩa tương tự. Đó vừa là bản chất của con người Việt Nam nói chung và phụ nữ Việt Nam nói riêng, cũng vừa là phẩm chất của con người văn minh trong xã hội hiện đại. Hãy nhớ, ứng xử bằng lời hàng ngày của chúng ta là một tiêu chí quan trọng để xác định một mẫu người văn minh, thanh lịch. Người phụ nữ Việt Nam với đầy đủ “công, dung, ngôn, hạnh” luôn nhẹ nhàng, duyên dáng trong mắt bạn bè quốc tế. Thiết nghĩ, cái nét đẹp truyền thống ấy cần được lớp trẻ gìn giữ và phát huy.

Một điều đáng buốn, đó là trong xã hội hiện đại, nhiều bạn trẻ không biết cách sống “khôn”. Hoặc lời ăn tiếng nói của họ bị biến tướng. Hoặc là họ không có thái độ nói năng đúng mực. Thứ ngôn ngữ du nhập nửa tây nửa ta mà hằng ngày các bạn trẻ thường xuyên sử dụng khiến mất đi sự trong sáng của tiếng Việt. Nhiều bạn trẻ vì cuộc sống đủ đầy mà coi thường cha mẹ, thầy cô. Có nhiều bạn trẻ thậm chí còn hỗn láo, ỷ vào kiến thức học ở trường mà luôn có thái độ lí coi thường học vấn của cha mẹ. Những câu như “Mẹ thì biết gì mà nói!”, “Bố đã hơn ai chưa mà mắng con!”… tôi tin không ít bạn đã đáp lại lời bố mẹ mình như thế. Đó là biểu hiện của những người tha hóa trong đạo đức và lệch lạc trong ứng xử xã hội. Lời ăn tiếng nói cũng giống như thước đo đánh giá phong cách, nhân cách và cả đạo đức của một con người. Hãy biết ứng xử sao cho có nhân cách đạo đức, xứng đáng là con Lạc cháu Rồng.

Xem thêm:  Bài văn về ước mơ trở thành cô giáo của em

Câu ca dao

“Kim vàng ai nỡ uốn câu

Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời”

là bài học làm người rất cơ bản cho mỗi chúng ta. Còn với bản thân tôi, câu ca dao luôn là triết lí nhân sinh sâu sắc sẽ theo hành trang của tôi bước vào đời.

Hoài Lê

Check Also

bloghocsinh img - Phân tích giá trị nhân đạo của truyện ngắn Vợ chồng A Phủ

Phân tích giá trị nhân đạo của truyện ngắn Vợ chồng A Phủ

Phân tích giá trị nhân đạo của truyện ngắn Vợ chồng A Phủ Bài làm …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *